Đức Giáo Hoàng Thánh Bônifaciô I (BONIFACIVS) – Người Chiến Thắng Cuộc Bầu Cử Kép Và Bạn Của Thánh Augustinô
Trong danh sách 267 vị Giáo hoàng của Giáo hội Công giáo, Thánh Bônifaciô I là vị Giáo hoàng thứ 42. Ngài lên ngôi giữa một cuộc bầu cử kép đẫm nước mắt (418–419) với ngụy Giáo hoàng Êulaliô, rồi trong bốn năm trị vì ngắn ngủi đã trở thành chỗ dựa vững chắc cho Thánh Augustinô trong cuộc chiến chống lạc giáo Pêlagiô và là người bảo vệ quyền tối thượng của Rôma trước tham vọng của Constantinôpoli.
Tiểu sử
Bônifaciô là người Rôma, con của linh mục Jôcunđô. Ngài được thụ phong linh mục — theo truyền thống, do chính Đức Đamasô I truyền chức — và khoảng năm 405 đã làm đặc sứ của Đức Innôcentê I tại Constantinôpoli. Khi Đức Dôsimô qua đời ngày 26 tháng 12 năm 418, Giáo hội Rôma rơi vào cuộc ly giáo do bầu cử kép lần thứ năm trong lịch sử sơ khai: một phe thiểu số gồm chủ yếu các phó tế chiếm Vương cung Thánh đường Latêranô và tôn phó tế trưởng Êulaliô lên ngôi; đa số giáo sĩ và dân chúng hôm sau (28 tháng 12) đã bầu vị linh mục già Bônifaciô — người nổi tiếng nhân đức, học thức và ban đầu đã từ chối — tại nhà thờ Thánh Thêôđora. Ngày 29 tháng 12, cả hai cùng được tấn phong.
Triều đại
Quan thái thú Rôma Symmachô — vốn không ưa Bônifaciô — tâu lên hoàng đế Hônôriô tại Ravenna có lợi cho Êulaliô, khiến Đức Bônifaciô bị trục xuất khỏi thành. Nhưng những người ủng hộ ngài đã xin được hoàng đế lắng nghe; Hônôriô triệu tập công đồng các giám mục Ý tại Ravenna (tháng 2–3 năm 419) mà không đạt được quyết định. Trong lúc chờ đợi, Êulaliô liều lĩnh trở về Rôma dự lễ Phục sinh trái lệnh, gây bạo loạn — và đánh mất hoàn toàn sự ủng hộ của hoàng đế. Hônôriô cuối cùng tuyên bố Đức Bônifaciô là Giáo hoàng hợp pháp duy nhất; Êulaliô bị đày và cuộc ly giáo chấm dứt.
Trong cuộc chiến chống Pêlagiô, Đức Bônifaciô là đồng minh kiên định của Thánh Augustinô: khi hai bức thư của phe Pêlagiô vu khống Augustinô lọt vào tay ngài, ngài lập tức chuyển cho chính Augustinô qua tay Alypiô để ngài biện hộ. Tác phẩm nổi tiếng "Bốn cuốn sách chống hai thư của phe Pêlagiô" của Augustinô chính là gửi tặng Đức Bônifaciô, và làm chứng cho lòng nhân hậu, khiêm nhường của ngài.
Ngài cũng kiên quyết bảo vệ quyền của Rôma tại Illyria trước tham vọng của Thượng phụ Constantinôpoli, thu hồi được sắc chỉ của Thêôđôsiô II đặt Illyria dưới quyền Constantinôpoli — một thắng lợi ngoại giao quan trọng, dù vùng Balkan từ đây trở thành "trái táo bất hòa" giữa hai Tòa Thánh.
Qua đời
Đức Bônifaciô I qua đời bình an tại Rôma ngày 4 tháng 9 năm 422, sau gần bốn năm trị vì. Ngài được an táng tại nghĩa trang Maximô trên đường Salaria. Lễ kính Thánh Bônifaciô I được cử hành vào ngày 4 tháng 9 (một số lịch ghi ngày 25 tháng 10).
Di sản
Thánh Bônifaciô I để lại hình ảnh một vị mục tử hiền lành nhưng cương nghị: bị trục xuất oan uổng mà không oán hận, bị phe đối lập vu khống mà vẫn giữ phẩm giá. Tình bạn giữa ngài và Thánh Augustinô — vị tiến sĩ vĩ đại nhất của Giáo hội Tây phương — cho thấy ngai tòa Phêrô khi ấy là điểm tựa tin cậy cho các nhà thần học chân chính. Những nỗ lực bảo vệ quyền tối thượng của Rôma của ngài cũng đặt nền móng cho cuộc đấu tranh kéo dài nhiều thế kỷ sau đó với Constantinôpoli.
Nguồn tham khảo: Catholic Encyclopedia (mục Pope St. Boniface I); Dictionary of Christian Biography (mục Bonifacius I); vatican.va (mục Supreme Pontiffs).