Đạo Công Giáo chỉ ăn chay 2 ngày, có phải quá dễ dãi?
Câu hỏi
Một bạn đọc ở Đà Lạt hỏi: đạo Hồi ăn chay suốt một tháng, đạo Phật có người ăn chay trường, còn đạo Công Giáo chỉ ăn chay có hai ngày. Mấy người bạn cùng hãng hỏi bạn: tại sao đạo của bạn ăn chay sơ sài như vậy, có phải quá dễ dãi không? Bạn phải trả lời ra sao?
Câu hỏi nghe qua tưởng đơn giản, nhưng chạm đến một hiểu lầm khá phổ biến: nhiều người đo lòng đạo bằng số ngày nhịn ăn, càng nhiều ngày càng đạo đức. Thực ra, cách Giáo Hội Công giáo hiểu việc ăn chay khác hẳn cách đếm ngày ấy.
Chúa Giêsu đã dạy gì về việc ăn chay?
Thời Chúa Giêsu, các môn đệ của Gioan Tẩy Giả cũng thắc mắc: "Tại sao chúng tôi và những người Biệt phái ăn chay, mà môn đệ Thầy lại không ăn chay?" (Mt 9,14-15). Chúa không bảo các môn đệ Ngài khỏi phải ăn chay. Ngài nói: khách dự tiệc cưới không thể than khóc khi chàng rể còn ở với họ; nhưng sẽ đến ngày chàng rể bị đem đi, bấy giờ họ sẽ ăn chay.
Lời Chúa cho thấy ăn chay không phải cuộc thi nhịn ăn, mà là thái độ của con tim trước mặt Chúa, gắn liền với sám hối và cầu nguyện, chứ không phải càng nhiều càng tốt một cách máy móc.
Giáo Hội quy định ăn chay như thế nào?
Giáo Hội được Chúa trao quyền cắt nghĩa Tin Mừng và đặt ra kỷ luật cho đời sống đức tin. Giáo luật điều 1249 dạy: luật Chúa buộc mọi Kitô hữu phải làm việc sám hối, mỗi người theo cách thức của mình; nhưng để mọi người hiệp nhất trong việc sám hối chung, luật quy định những ngày sám hối, trong đó các Kitô hữu phải cầu nguyện, thực hành việc đạo đức và bác ái, và nhất là giữ chay và kiêng thịt.
Cụ thể, hai ngày buộc ăn chay và kiêng thịt là Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh; các thứ Sáu trong năm là ngày kiêng thịt. Ăn chay là chỉ ăn một bữa no, hai bữa còn lại ăn nhẹ; kiêng thịt là không ăn thịt các loài máu nóng. Luật chay buộc từ 18 đến 59 tuổi, luật kiêng thịt từ 14 tuổi trở lên; người ốm đau, thai phụ, lao động nặng được miễn.
Hai ngày ấy chỉ là mức tối thiểu để mọi tín hữu hiệp nhất trong một kỷ luật chung, chứ không phải giới hạn tối đa. Ai muốn giữ chay nhiều hơn, Giáo Hội khuyến khích, miễn là làm với ý ngay lành và sức khỏe cho phép.
Vì sao không chay nhiều ngày như các tôn giáo khác?
Mỗi tôn giáo có truyền thống và kỷ luật riêng. So sánh số ngày chay để kết luận đạo nào "dễ", đạo nào "khó" là khập khiễng, vì mỗi bên ăn chay với ý nghĩa khác nhau.
Với người Công giáo, ăn chay không đứng một mình mà đi cùng cầu nguyện và bác ái — ba việc đạo đức của Mùa Chay. Nhịn một bữa ăn mà lòng vẫn đầy giận hờn, miệng vẫn nói xấu, tay vẫn khép chặt trước người nghèo, thì việc chay ấy chưa chạm đến điều Chúa muốn. Tiên tri Isaia nhắc nhở: chay mà Chúa ưa thích là "mở xiềng xích bất công, chia cơm cho người đói" (Is 58,6-7). Chay mà không đổi lòng thì chỉ là nhịn ăn.
Ăn chay còn có nghĩa rộng hơn nhiều
Ngoài hai ngày luật buộc, người tín hữu trưởng thành còn phải "ăn chay" bằng nhiều cách khác. Chay lời nói: nhịn nói hành, nói xấu, chửi tục. Chay thói quen: bỏ tập quán xấu, bớt xem chương trình vô bổ trong Mùa Chay, nhịn thuốc lá hay một món mình thích để dành tiền giúp người nghèo. Chay lòng: kìm cơn nóng giận, tha thứ cho người xúc phạm mình, cầu nguyện, thăm viếng người bệnh tật, cô đơn.
Những việc chay ấy không ấn định ngày giờ trong lịch phụng vụ; Giáo Hội mời gọi tín hữu thực hành quanh năm, tùy hoàn cảnh mỗi người. Một người mẹ thức đêm chăm con ốm, một công nhân nhịn bữa trưa gửi tiền về quê — những hy sinh âm thầm ấy cũng là ăn chay đẹp lòng Chúa.
Lời kết
Vậy khi bạn bè hỏi, bạn có thể trả lời bình thản: hai ngày ấy chỉ là mức tối thiểu để mọi người hiệp nhất sám hối, chứ không phải là tất cả. Người Công giáo được mời gọi ăn chay cả đời — chay miệng, chay lòng, chay thói quen — chứ không chỉ chay bao tử vài ngày. Điều Chúa nhìn không phải số ngày bạn nhịn ăn, mà là con tim bạn có đổi mới hay không.
Nếu muốn chay tịnh sâu hơn, hãy trao đổi với cha xứ nơi bạn sống; ngài sẽ hướng dẫn cách phù hợp với sức khỏe và hoàn cảnh của riêng bạn.
Câu hỏi gốc: tinmung.net — Hỏi Đáp số 4. Bài viết được viết lại hoàn toàn bằng lời văn mới theo đúng tinh thần câu trả lời gốc; các tham chiếu Mt 9,14-15, Giáo luật điều 1249 và Is 58,6-7 được giữ lại để bạn đọc tự đối chiếu.
<