Tại Sao Phải Ăn Chay Kiêng Thịt Mùa Chay?
Giáo huấn của Giáo hội
Giáo hội dạy ăn chay, kiêng thịt là hình thức sám hối cổ truyền, bắt nguồn từ chính gương Chúa Giêsu ăn chay 40 đêm ngày trong hoang địa (Mt 4,2). Bộ Giáo luật quy định: mọi tín hữu từ 14 tuổi trở lên phải kiêng thịt vào các ngày Thứ Sáu trong năm (trừ lễ trọng) và vào Thứ Tư Lễ Tro, Thứ Sáu Tuần Thánh; từ 18 đến 60 tuổi phải giữ chay (ăn một bữa no, hai bữa nhẹ) vào Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh. Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo nhấn mạnh: việc chay tịnh phải đi đôi với cầu nguyện và bố thí mới trọn vẹn ý nghĩa.
Giải thích chi tiết
Ăn chay không phải là “làm khổ xác để Chúa thương”. Ý nghĩa thứ nhất là sám hối: con người nhận mình tội lỗi, tự nguyện từ bỏ một điều chính đáng (món ăn ngon, bữa no) để bày tỏ lòng ăn năn. Ý nghĩa thứ hai là làm chủ bản thân: ai thắng được cái bụng của mình thì cũng có sức thắng những đam mê lớn hơn. Thánh Phaolô ví thân xác như một vận động viên cần khổ luyện để đạt đích.
Ý nghĩa thứ ba — và quan trọng nhất — là liên đới với người nghèo. Tiền tiết kiệm được nhờ ăn chay, Giáo hội khuyên dùng để giúp đỡ người thiếu thốn. Một bữa chay bớt thịt cá ngon, số tiền dành dụm gửi cho người nghèo: đó là chay tịnh trọn vẹn. Ngược lại, giữ chay nghiêm ngặt mà vẫn keo kiệt, gắt gỏng với người xung quanh thì việc chay ấy rỗng tuếch — ngôn sứ I-sai-a đã quở trách kiểu chay hình thức như thế (Is 58).
Cũng cần hiểu đúng: kiêng thịt không có nghĩa là ăn hải sản thịnh soạn thay thế cho “sang chảnh”. Tinh thần của luật là đơn sơ, tiết độ. Người bệnh, phụ nữ mang thai, người lao động nặng được miễn chuẩn — Giáo hội không bắt ai làm điều hại sức khỏe. Ai không giữ được vì lý do chính đáng có thể thay bằng việc lành khác như cầu nguyện thêm hay làm việc bác ái.
Kết luận
Ăn chay kiêng thịt mùa Chay là lời mời trở về: bớt một miếng ăn để thêm một lời cầu nguyện, bớt chi tiêu cho mình để chia sẻ với người nghèo. Hãy giữ chay không chỉ bằng cái bụng mà bằng cả con tim — đó mới là mùa Chay đẹp lòng Chúa.
Nguồn tham khảo: Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo; Bộ Giáo luật 1983; Kinh Thánh (Tin Mừng Mát-thêu, Sách Ngôn sứ I-sai-a).